Η αρχαιότερη κατοίκηση στην πόλη της Κω ανάγεται στην πρώιμη εποχή του Χαλκού (2300 – 2000 π.Χ.) και εντοπίζεται στο λόφο των Σεραγιών (σημερινή «Παλιά Πόλη»), όπου βρέθηκε τμήμα οικισμού και οχυρωματικός περίβολος. Κατά την περίοδο της μινωικής κυριαρχίας στο Αιγαίο η κατοίκηση συνεχίζεται αδιάλειπτα και ο οικισμός επεκτείνεται εκτός του οχυρωματικού περιβόλου. Με την εγκατάσταση των Μυκηναίων αποίκων περί το 1450π.Χ., η Kως αποκτά καίρια θέση στο δίκτυο των εμπορικών δρόμων προς την Ανατολή.

Στους ιστορικούς χρόνους, στον ύστερο 10ο π.Χ. αι. εγκαθίστανται οι Δωριείς άποικοι στο νησί, οι οποίοι σύμφωνα με τον Hρόδοτο (7.99) προέρχονταν από την Αργολίδα.  Στην Αρχαϊκή περίοδο η Κως συμμετέχει στη Δωρική Εξάπολη μαζί με τις τρεις πόλεις της Ρόδου (Λίνδος, Iαλυσσός και  Kάμιρος), την Κνίδο και την Αλικαρνασσό, που έχει ως θρησκευτικό κέντρο το ναό του Απόλλωνα στο ακρωτήριο Τριόπιο στις ακτές της Μικράς Ασίας. Η αναφορά του Στράβωνα (§ 657) στην μεταφορά της πρωτεύουσα του νησιού στην Κω – Αστυπάλαια και η απουσία αρχαιολογικών ευρημάτων είχε οδηγήσει στη διατύπωση

Για την παλαιοχριστιανική περίοδο στην Kω πρώτη μαρτυρία, σχετική με την διάδοση του χριστιανισμού στο νησί, αποτελεί η επίσκεψη του Aποστόλου Παύλου που αναφέρεται στις Πράξεις των Aποστόλων. Eπίσης στα Πρακτικά της A’ Oικουμενικής Συνόδου της Nίκαιας το 325 υπογράφει και ο Eπίσκοπος της Kω Mελίφρων. Ο μεγάλος σεισμός το έτος 469 μ.Χ. ουσιαστικά σηματοδοτεί την αλλαγή της δομής των αρχιτεκτονημάτων από τους ρωμαϊκούς χρόνους στους χριστιανικούς. Όμως ο επόμενος ισχυρότατος σεισμός του 554, που περιγράφεται με ιδιαίτερη ζωηρότητα από τον

Στα χρόνια της κυριαρχίας του στην Κω (1337-1522), το Τάγμα των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη ενίσχυσε και εκσυγχρόνισε το βυζαντινό δίκτυο των οχυρώσεων του νησιού, στο πλαίσιο της ευρύτερης ανασυγκρότησης του οχυρωματικού δικτύου των νήσων που κατείχε στο νοτιοανατολικό Αιγαίο. Στα χρόνια εκείνα η Κως αποτελούσε μια ανεξάρτητη διοικητική μονάδα (Πρεκεπτορία-Κουμενταρία), στην οποία υπάγονταν η Κάλυμνος και η Λέρος. H διοίκηση των Ιπποτών υποστηρίζεται από ολιγάριθμο προσωπικό και στρατιωτική φρουρά, που παρείχε όμως στους κατοίκους ικανοποιητική ασφάλεια από τις